Nauka, bezpieczeństwo i rozwój regionów – kierunki nowoczesnego samorządu
XI Europejski Kongres Samorządów
W dniach 2–3 marca 2026 r. w Mikołajkach odbył się XI Europejski Kongres Samorządów. Hasłem przewodnim tegorocznej edycji było: „Samorząd w czasach niepewności – lokalne odpowiedzi na globalne wyzwania”.
Organizatorem wydarzenia była Fundacja Instytut Studiów Wschodnich, twórca Forum Ekonomicznego w Karpaczu.
Program Kongresu obejmował ponad 250 wydarzeń – sesji plenarnych, paneli dyskusyjnych, debat, warsztatów, prezentacji oraz spotkań autorskich. Zostały one podzielone na osiem obszarów tematycznych:
-
Polityka i bezpieczeństwo
-
Zrównoważony rozwój
-
Inwestycje regionalne
-
Gospodarka i finanse
-
Społeczeństwo
-
Zdrowie
-
Cyfrowy samorząd
-
Kultura, rekreacja i turystyka
W wydarzeniu uczestniczyło ponad 3000 osób, a także rekordowa liczba ponad 180 partnerów – firm, instytucji, organizacji i mediów. Na Kongres przybyło ponad 400 gości zagranicznych z 33 krajów, głównie z Europy, ale również z Azji i Stanów Zjednoczonych.
Liczba przedstawicieli samorządu terytorialnego przekroczyła 1100 osób, co oznacza wzrost w porównaniu z rokiem 2025.
Udział Nowej Lewicy
Nowa Lewica, jak co roku, była oficjalnym partnerem Kongresu i zorganizowała własny panel tematyczny.
Reprezentacja partii była obecna zarówno wśród panelistów, jak i gości oraz uczestników tej liczącej niemal trzysta osób grupy zainteresowanej problematyką samorządności w Europie.
W Kongresie uczestniczyli m.in.:
-
Krzysztof Gawkowski – wicepremier, minister cyfryzacji, wiceprzewodniczący Nowej Lewicy
-
Poseł Piotr Kowal – I wiceprzewodniczący Rady Wojewódzkiej Nowej Lewicy, członek sejmowej Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej
-
Mateusz Orzechowski – członek Zarządu Wojewódzkiego Nowej Lewicy, działacz z Grudziądza, współprzewodniczący Rady Krajowej Młodej Lewicy
Panel dotyczący polityki senioralnej, który odbył się 2 marca, moderowała Magda Zdyra – zastępczyni szefa Kancelarii Senatu. Wśród panelistów znaleźli się również podsekretarze stanu z nadania Lewicy – Sebastian Gajewski oraz Tomasz Lewandowski.
W panelach uczestniczyli również przedstawiciele Młodej Lewicy, wspierani przez wiceministrę Paulinę Piechnę-Więckiewicz.
Głos Radomia i Mazowsza
Radom oraz województwo mazowieckie reprezentował Patryk Fajdek, przewodniczący radomskiej Nowej Lewicy, wicewojewoda mazowiecki.
W swoim wystąpieniu poruszył on szereg kluczowych zagadnień dotyczących rozwoju samorządów, współpracy z nauką oraz budowania odporności społecznej na kryzysy.
Najważniejsze tezy wystąpienia:
-
Nauka powinna funkcjonować również poza murami uczelni – potencjał naukowców ma realną wartość dopiero wtedy, gdy przekłada się na konkretne działania i wdrożenia.
-
Miasto i region mogą być laboratorium innowacji, w którym samorządy stają się partnerem dla środowisk naukowych w testowaniu nowych rozwiązań i programów pilotażowych.
-
Nowoczesna uczelnia to nie tylko miejsce kształcenia, ale także przestrzeń przyciągania inwestycji, tworzenia miejsc pracy oraz budowania lokalnego ekosystemu rozwoju.
-
Zapewnienie młodym badaczom warunków do pracy i rozwoju sprawia, że stają się oni ambasadorami miasta, przyciągając kolejne projekty, granty i współpracę międzynarodową.
W wystąpieniu podkreślono również znaczenie odporności społecznej na kryzysy.
-
Odporność społeczności zaczyna się na etapie zapobiegania, poprzez dobre planowanie przestrzenne, szkolenia mieszkańców oraz jasne procedury działania.
-
Samorząd powinien dobrze znać swoje osiedla, wsie i potrzeby mieszkańców, aby skutecznie reagować w sytuacjach zagrożenia.
-
Zarządzanie kryzysowe musi być zintegrowane, a komunikacja z mieszkańcami szybka i wiarygodna.
-
Kluczowe znaczenie ma budowanie sprawnych kanałów komunikacji z mieszkańcami, które umożliwią szybkie przekazywanie informacji.
-
Świadomi i przeszkoleni mieszkańcy zwiększają bezpieczeństwo lokalnej wspólnoty.
Zwrócono także uwagę, że współczesne kryzysy to nie tylko klęski żywiołowe, ale również:
-
napięcia społeczne,
-
dezinformacja,
-
kryzysy zdrowia psychicznego.
Dlatego budowanie odporności lokalnych społeczności powinno być procesem długofalowym, wymagającym stabilnego finansowania, strategicznego planowania oraz konsekwencji wykraczającej poza kadencje samorządowe.
[Opr.EM-Ć,PF,AL]
Radom, dnia 05 marca 2026r.
